Wierzchołki gór, przełęcze, jaskinie i rezerwaty przyrody. Leśne trasy i malownicze grzbietowe szlaki, gdzieniegdzie ślady średniowiecznych grodzisk. I wciąż jeszcze mniej turystów, zwłaszcza już po wakacjach, dzięki czemu można odpocząć od zgiełku i tłumów.

Szczyty

Spośród ponad czterdziestu najwyższe to: Mogielica (1170 m n.p.m.), Ćwilin (1072 m n.p.m.), Jasień (1062 m n.p.m.) czy Modyń (1029 m n.p.m.).

Najwyższa i najładniejsza Mogielica, zaliczana do Korony Gór Polski, przez miejscowych nazywana jest Kopą. Uwagę zwraca „garbatą” sylwetką. Szlaki prowadzące na szczyt są najciekawszymi w tym regionie. Według ludowych podań, Mogielica była kiedyś żoną wielkoluda Łopienia (tak nazywa się masyw górski Beskidu Wyspowego). Dawnymi czasy wywożono tu ciała samobójców, topielców, ofiary zaraz i tych, którzy odeszli z tego świata bez sakramentów. Stąd właśnie – od mogiły – wzięła się nazwa góry.

Na szczycie Mogielicy wznosi się 23-metrowa wieża widokowa, z której rozpościera się panorama na Tatry, Gorce, Beskidy i Pieniny. Tu też znajduje się niewielki krzyż – jako upamiętnienie Jana Pawła II, który wielokrotnie wędrował beskidzkimi szlakami, zanim został papieżem.

Druga co do wielkości góra – Ćwilin kiedyś tętniła życiem pasterskim. Dziś ślady wypasu owiec można znaleźć jedynie na szczytowej Polanie Michurowej. Tuż przy szlaku znajduje się kapliczka z ołtarzem – upamiętnia rok millenijny. A przy niewielkim źródle Kazimierz Sosnowski – nauczyciel i jeden z najwybitniejszych polskich propagatorów turystyki pieszej, założyciel schronisk turystycznych i twórca szlaków – miał wymyślić określenie „Beskid Wyspowy”. Sama zaś nazwa wzniesienia pochodzi od niemieckiego słowa Zwilling, tzn. bliźniak (sąsiedniej Śnieżnicy).

Jednym z najbardziej charakterystycznych szczytów Beskidu Wyspowego jest Luboń Wielki. Znajduje się na nim schronisko PTTK, radiowo-telewizyjna stacja nadawcza i punkt meteorologiczny. Ciekawostką jest, że widoczny z daleka maszt przekaźnika został wybudowany w 1961 r., by umożliwić transmisję mistrzostw świata FIS w Zakopanem. Silnie zalesione wzniesienie podczas II wojny światowej stanowiło schronienie dla partyzantów.

Miejscowości

Najbardziej znane to Limanowa – malowniczo położona w kotlinie w Paśmie Łososińskim, 25 km od Nowego Sącza. Na wysokości 716 m n.p.m. góruje nad nią Miejska Góra z monumentalnym 37-metrowym krzyżem. W centrum miasta znajduje się Sanktuarium Matki Boskiej Bolesnej. Związane jest z niezwykłą legendą, według której Matka Boża osłoniła miasto swoim płaszczem podczas bitwy. W Limanowej jest też znana z cudownego źródełka Kaplica Łask, której historia sięga XVI wieku. Źródlana woda ma moc uzdrawiania, zwłaszcza w chorobach oczu. Co roku w pierwszą niedzielę po 22 września odbywa się tu procesja z bazyliki do Kaplicy Łask.

Dobrym punktem wypadowym jest otoczona górami Mszana Dolna, położona po 50 km od Krakowa i Zakopanego. Jest stolicą regionu zagórzańskiego, który ma niepowtarzalny folklor i bogatą tradycję. Czciciele wodza wojska niebieskiego mogą się oddać w jego opiekę w tamtejszym Sanktuarium św. Michała Archanioła.

Z uzdrowiskowego klimatu słynie z kolei Rabka-Zdrój. Jej bogactwem są solanki, wykorzystywane w kuracjach pitnych, kąpielowych i wziewnych. W rabczańskim Parku Zdrojowym można wspomagać swój układ oddechowy przy tężni solankowej, warto też zaczerpnąć wody w pijalni wód mineralnych. Jako słynne uzdrowisko, w którym pomoc znajdują zwłaszcza najmłodsi, nazywana jest Miastem Dzieci Świata. I to właśnie dzieciom jest poświęconych wiele atrakcji.

Podania

Oprócz tych związanych z Mogielicą jest ich wiele. Jak choćby to nawiązujące do potężnego głazu u wschodnich podnóży góry Grodzisko. Skąd się wziął Diabli Kamień? Otóż miejscowy grajek w zamian za przygrywanie diabłu do tańca otrzymał wór złota. Ponieważ bał się, że żona dowie się o cyrografie, przekazał złoto na budowę klasztoru, który nawrócił wielu ludzi. Diabeł, nie mogąc tego ścierpieć, postanowił na cysterski klasztor zrzucić olbrzymi kamień. Modlitwy mnichów i dźwięk dzwonów bijących na Anioł Pański sprawiły jednak, że czart stracił moc. Na 3 km od klasztoru upuścił głaz, na którym do dziś pozostało odbite czarcie kopyto. Przez niemal dwa wieki obok kamienia mieszkali pustelnicy. A sam klasztor trwa do dziś i jest jedynym nieprzerwanie istniejącym na ziemiach polskich.

Na północnym grzbiecie Mogielicy jest z kolei Zbójnicki Stół. Na nim zbójcy mieli rachować zrabowane pieniądze, a ich skarby po dziś dzień są ukryte w podziemnych pieczarach. Legenda głosi, że chodzi o jaskinię Marszałkowa Studnia.

* * *

Beskid Wyspowy kryje w sobie wiele bogactw: górskie stawy, potoki i wodospady, malownicze doliny i ciekawe miasteczka oraz kultura, będąca zlepkiem wielu napływowych ludów, i stare drewniane kościółki. O każdej porze roku każdy znajdzie tu dla siebie ciekawe atrakcje.