Reklama

W diecezjach

4 diecezje w Polsce obchodzą 50 lecie istnienia

W tym roku jubileusz pięćdziesięciolecia obchodzić będą 4 polskie diecezje – diecezja opolska, zielonogórsko – gorzowska, szczecińsko – kamieńska i koszalińsko – kołobrzeska. Ustanowione zostały one bullą „Episcoporum Poloniae coetus” wydaną przez Pawła VI 28 czerwca 1972 r. Bulla ta ustalała nowy kościelny podział administracyjny na tzw. Ziemiach Odzyskanych.

Bądź na bieżąco!

Zapisz się do newslettera

Wcielone do Polski w 1945 r. tzw. Ziemie Odzyskane formalnie objęte były w zdecydowanej większości jurysdykcją niemieckich władz kościelnych. Należały do archidiecezji wrocławskiej, diecezji berlińskiej, diecezji warmińskiej, niezależnej prałatury pilskiej, diecezji gdańskiej oraz skrawków wchodzących w skład archidiecezji praskiej, diecezji ołomunieckiej i diecezji budziszyńskiej.

W 1945 Prymas Polski kard. August Hlond otrzymał od papieża Piusa XII nadzwyczajne pełnomocnictwa dla uregulowania życia kościelnego w powojennej Polsce. Na mocy tych pełnomocnictw kard. Hlond mianował administratorów apostolskich dla tych ziem, którzy 1 września 1945 r. objęli 5 jednostek kościelnych: diecezję gdańską, diecezję warmińską oraz administratury apostolskie z siedzibami we Wrocławiu, Opolu i Gorzowie.

Pomóż w rozwoju naszego portalu

Wspieram

Było to rozwiązanie o charakterze tymczasowym, służące przede wszystkim kwestiom duszpasterskim. W kolejnych latach, trudnych również z uwagi na presję wywoływaną przez wrogi wobec Kościoła komunistyczny rząd Polski, następowały działania w kierunku stabilizacji polskiej administracji kościelnej na tzw. Ziemiach Odzyskanych. Z perspektywy Watykanu ostateczne uregulowane przynależności kościelnej tych terenów mogło być jednak możliwe dopiero po uznaniu granicy na Odrze i Nysie przez Niemcy (RFN).

Nastąpiło to 7 grudnia 1970 r. Ówczesny premier PRL Józef Cyrankiewicz i kanclerz RFN Willy Brandt podpisali układ o podstawach normalizacji wzajemnych stosunków miedzy Polską a RFN, ratyfikowany półtora roku później, 3 czerwca 1972 r. przez Bundestag. W ramach układu oba państwa uznawały granicę na Odrze i Nysie za obowiązującą i nienaruszalną oraz oświadczały, że nie mają wobec siebie roszczeń terytorialnych i nie będą ich wysuwać w przyszłości.

W 1971 r. między władzami PRL a Stolicą Apostolską prowadzone były rozmowy, w wyniku których doszło do normalizacji roboczych stosunków między PRL a Watykanem, choć bez przywrócenia oficjalnych stosunków dyplomatycznych.

Reklama

W tej sytuacji możliwe stało się już ustanowienie na terenach włączonych do Polski po wojnie nowej administracji kościelnej. Wydana przez Pawła VI 28 czerwca 1972 r. bulla „Episcoporum Poloniae coetus” ustanawiała cztery nowe diecezje: diecezję opolską i diecezję gorzowską – podległe metropolii wrocławskiej oraz diecezję szczecińsko – kamieńską i diecezję koszalińsko – kołobrzeską – podległe metropolii gnieźnieńskiej.

Bulla odłączała też diecezję warmińską od metropolii wrocławskiej przyłączając ją do metropolii warszawskiej, zaś podlegającą dotąd bezpośrednio Stolicy Apostolskiej diecezję gdańską włączała pod jurysdykcję metropolity gnieźnieńskiego.

Metropolitą wrocławskim mianowany został abp Bolesław Kominek, ordynariuszem warmińskim – bp Józef Drzazga. W diecezji gdańskiej już od 1964 r. biskupem ordynariuszem był wcześniejszy koadiutor, bp Edmund Nowicki.

Biskupi ordynariusze mianowani też zostali w nowopowstałych diecezjach: w diecezji opolskiej – bp Franciszek Jop, w diecezji gorzowskiej – bp Wilhelm Pluta, w diecezji szczecińsko – kamieńskiej – bp Jerzy Stroba, w diecezji koszalińsko – kołobrzeskiej – bp Ignacy Jeż.

Kolejnej reorganizacji struktur kościelnych w Polsce dokonał papież Jan Paweł II bullą „Totus Tuus Poloniae populus” z 25.03.1992 r. W ramach tych zmian – które objęły wszystkie diecezje w Polsce – diecezja gorzowska została przemianowana na zielonogórsko-gorzowską, a jej stolicę przeniesiono do Zielonej Góry.

(na podst. Tomasz Kośmider, Administracja Kościoła rzymskokatolickiego na Ziemiach Odzyskanych w latach 1945-1972, Saeculum Christianum : pismo historyczno-społeczne 6/2, 139-149,1999)

Podziel się:

Oceń:

+2 0
2022-02-03 18:27

[ TEMATY ]

Wybrane dla Ciebie

„Oto idę”

Bp K. Górny, bp J. Wątroba i bp E. Białogłowski

Tadeusz Poźniak

Bp K. Górny, bp J. Wątroba i bp E. Białogłowski

Diecezja rzeszowska, tak jak cały Kościół, zawiera pierwiastek ludzki i boski. Z jednej strony mamy terytorium, podział administracyjny i instytucje.

Więcej ...

O. Giertych przy grobie Jana Pawła II: przykazania potrzebne, ale zbawia Chrystus

2024-05-02 10:25

Monika Książek

Przykazania są potrzebne. One są mądrymi zasadami. One podprowadzają do Chrystusa, ale zbawieni jesteśmy przez Chrystusa - powiedział teolog Domu Papieskiego o. Wojciech Giertych OP, podczas Mszy Świętej sprawowanej w czwartek rano przy grobie św. Jana Pawła II w Bazylice św. Piotra w Watykanie. W koncelebrze był także jałmużnik papieski kard. Konrad Krajewski.

Więcej ...

#PodcastUmajony (odcinek 3.): Sama tego chciała

2024-05-02 20:32

Mat.prasowy

Dlaczego Maryja jest Królową Polski? Kto to w ogóle wymyślił? Co to właściwie oznacza dla współczesnych Polaków i czy faktycznie jest to sprawa wyłącznie religijna? Zapraszamy na trzeci odcinek „Podcastu umajonego”, w którym ks. Tomasz Podlewski przybliża fascynujące początki królowania Maryi w naszej Ojczyźnie.

Więcej ...

Reklama

Najpopularniejsze

Bytom: Profanacja Najświętszego Sakramentu. Rozrzucone...

Kościół

Bytom: Profanacja Najświętszego Sakramentu. Rozrzucone...

Nakazane święta kościelne w 2024 roku

Kościół

Nakazane święta kościelne w 2024 roku

#PodcastUmajony (odcinek 2.): No to trudno

Wiara

#PodcastUmajony (odcinek 2.): No to trudno

Czy 3 maja obowiązuje nas udział we Mszy św.?

Kościół

Czy 3 maja obowiązuje nas udział we Mszy św.?

Świadectwo: Maryja działa natychmiast

Rodzina

Świadectwo: Maryja działa natychmiast

Święta Mama

Kościół

Święta Mama

Papież wyniósł ks. Nykiela do godności biskupiej

Kościół

Papież wyniósł ks. Nykiela do godności biskupiej

Matka Boża Dobrej Rady

Wiara

Matka Boża Dobrej Rady

#PodcastUmajony (odcinek 1.): Bez przesady

Wiara

#PodcastUmajony (odcinek 1.): Bez przesady