Reklama

Inny? Inny jest fascynujący!

2018-04-25 11:32

Dominika Szymańska
Edycja łódzka 17/2018, str. I

Piotr Drzewiecki

Bezbożny potomek krzyżowców, alkoholik, narkoman, a także erotoman. Tak, wedle słów ks. Krzysztofa Niedałtowskiego, ukształtowani przez wiedzę wyniesioną z mediów, postrzegali Europejczyków mieszkańcy Kairu przed pielgrzymką Ojca Świętego Jana Pawła II

Tym obrazem i pytaniem o to, czym jest inność i jak my sami jesteśmy postrzegani przez innych religioznawca, duszpasterz środowisk twórczych w Gdańsku, rozpoczął debatę w ramach projektu „100 lat Tożsamości Narodowej w kulturze”. Swoimi doświadczeniami w temacie szeroko rozumianej inności dzielili się abp Grzegorz Ryś, Janina Ochojska i naczelny rabin Polski Michael Schudrich. Inspiracją do rozmowy stał się wernisaż wystawy prac nagrodzonych w ramach ogólnopolskiego konkursu fotograficznego pt. „Inny”.

Każdy z nas jest inny

– Od najwcześniejszego dzieciństwa towarzyszyło mi poczucie inności, bo jestem osobą niepełnosprawną. Dorastałam wśród innych niepełnosprawnych i my wiedzieliśmy, że różnimy się od pozostałych – opowiadała Janina Ochojska, szefowa i założycielka Polskiej Akcji Humanitarnej. – Nigdy nie spotkałam się z żadnym nieprzyjemnym zdarzeniem ze strony innych religii, ras czy kultur (...). Czułam bardzo duży szacunek dla mojej inności, ale też pod warunkiem, że ja również tę inność akceptowałam – dodała.

Z kolei Michael Schudrich zauważył: – Jestem inny, bo każdy człowiek jest unikalny. Każdy człowiek jest jak płatek śniegu. Tak zostaliśmy stworzeni przez Boga – każdy człowiek ma w sobie coś unikalnego, czego inni ludzie nie mają. Moim wyzwaniem jest to, by poznać, na czym polega moja unikalność i w jaki sposób wykorzystać moje wyjątkowe cechy i możliwości, aby pomóc innym.

Reklama

Bo „inny wcale nie musi być innej religii, koloru skóry, narodowości. Inny to jest po prostu ktoś, kto jest obok” – stwierdził abp Grzegorz Ryś.

Zaczyna się od słuchania

Arcybiskup w swojej wypowiedzi podkreślał, że spotkanie z drugim człowiekiem rozpoczyna się od słuchania. – Nie zawsze musisz się pierwszy odezwać. To jest najważniejsze zdanie, jakie w życiu usłyszałem. Od tego zdania zacząłem słuchać innych. I robię to z coraz większą pasją. Najciekawsze jest to, co drugi ma do powiedzenia. Im bardziej jest inny, tym ciekawiej, tym lepiej. Oczywiście, żeby w taką rozmowę wejść, trzeba wiedzieć, kim się samemu jest, trzeba znać swoją tożsamość – powiedział.

Pasterz Łódzki dzielił się także swoim osobistym doświadczeniem, opowiadając o ludziach, którzy ukształtowali jego wrażliwość i sposób postrzegania świata. – Człowiek, którego zawsze nazywałem mistrzem – ks. prof. Kracik, historyk Kościoła – fascynował mnie tym, że zadawał zawsze inne pytania niż wszyscy dokoła (...). Ile mieliśmy, jako studenci, schematów w głowie, wszystkie nam rozwalał. Zawsze wybijał z poczucia, że już coś wiesz – wspominał.

Zejść z poziomu abstrakcji

Przypominając spotkanie w Asyżu, na które papież Benedykt XVI zaprosił nie tylko ludzi innych religii, ale i ludzi w ogóle niewierzących, mających jednak wspólne wartości ducha, Arcybiskup doszedł do wniosku, że „ludzie, nawet jeżeli są bardzo różni, mogą się spotkać, czyniąc jakieś konkretne, sensowne dobro”. Takim doświadczeniem było spotkanie Asyż w Krakowie w 2011 r., gdy udało się zebrać środki na budowę studni.

Ksiądz Arcybiskup odwołał się też do sytuacji ośrodka dla uchodźców w Grotnikach, który w grudniu zeszłego roku znalazł się w trudnej sytuacji. Brakowało nawet najbardziej podstawowych artykułów niezbędnych do życia. – Razem z dyrektorem łódzkiego Caritas pojechaliśmy tam zawieźć te potrzebne rzeczy. Nie wiem, jakie macie skojarzenia, gdy słyszycie słowo „uchodźca”, ale ja wam chcę powiedzieć, że pod Łodzią to jest 60 dzieci – zaznaczył abp Ryś.

Cierpienie, które łączy

Pytania młodzieży uczestniczącej w debacie dotyczyły tego, dlaczego inny często postrzegany jest jako ktoś gorszy, z czego wynika negatywny obraz Polaków w świadomości Izraelczyków, a także kwestii starości postrzeganej jako inność. Niezwykle ciekawą analizę stosunków polsko-żydowskich przedstawił rabin Schudrich, podkreślając, że przez ponad tysiąc lat te relacje były raz lepsze, raz gorsze, jednak zawsze istniał codzienny, zwyczajny, sąsiedzki kontakt pomiędzy ludnością żydowską i polską. W latach 1939-1989 stosunki te uległy swoistemu zamrożeniu, a ów naturalny kontakt zredukowany został niemal do zera. Następnie po roku 1989 nastąpiły kolejne zmiany i relacje polsko-żydowskie były stopniowo odbudowywane. Ostatnie narastające napięcia wokół ustawy o IPN, według rabina, spowodowane są tym, że żadna ze stron nie chce słuchać racji drugiego.

Na zakończenie debaty odbyło się spotkanie z Szymonem Hołownią – dziennikarzem, działającym również charytatywnie. Pytanie o inność potraktował dość retorycznie, stwierdzając, że nie rozumie uczucia lęku jako pierwszej reakcji na inność. Otwartość na inność określił jako swoje „domyślne ustawienie”. – Inność, dlatego domaga się mojej uwagi i mojego szacunku, że jest pomysłem Pana Boga (...). Jest momentem, w którym objawia się geniusz Stwórcy – powiedział.

Tagi:
projekt

Ambasador Kotański: pamiętamy i nigdy nie zapomnimy o Syrii

2018-12-03 20:07

vaticannews.va / Rzym (KAI)

Polska od lat współpracuje z papieskim stowarzyszeniem Pomoc Kościołowi w Potrzebie, z tymi, którzy są na miejscu, w Syrii. Oni wiedzą najlepiej jakiej pomocy tam potrzeba – mówi Janusz Kotański, ambasador RP przy Stolicy Apostolskiej. Dziś w siedzibie ambasady odbyła się prezentacja projektu „50 tys. świec dla pokoju w Syrii”. Wczoraj podczas modlitwy „Anioł Pański” jedną z nich zapalił papież Franciszek.

PKWP

Na spotkaniu w polskiej ambasadzie byli obecni m.in. sekretarz generalny stowarzyszenia PKWP Philipp Ozores oraz nuncjusz apostolski w Syrii kard. Mario Zenari. Za pośrednictwem internetu udało się również połączyć z dziećmi w Syrii, które brały udział w projekcie.

Pomoc Kościołowi w Potrzebie od początku konfliktu w Syrii przekazała na pomoc i odbudowę kraju oraz duszpasterstwo prawie 45 mln euro. Polska także aktywnie włącza się we wsparcie chrześcijan na Bliskim Wschodzie. Niedawno Polskę i Węgry za właściwe zrozumienie idei pomocy w trakcie tego konfliktu pochwalił melchicki arcybiskup Aleppo, Jean-Clement Jeanbart.

„Wczoraj już Ojciec Święty Franciszek zapalił pierwszą świecę, chcemy ich zapalić tak dużo, by rozświetlić te ciemności, które panują w Syrii, w Iraku, we wszystkich miejscach, gdzie cierpią ci, którzy są prześladowani z powodu Chrystusa – powiedział Radiu Watykańskiemu ambasador Kotański. – Zwłaszcza my Polacy pamiętamy o nich i nigdy nie zapomnimy, gdyż to myśmy cierpieli przez całe 123 lata, będąc prześladowanymi również z powodu naszej wiary, a następnie w czasach okupacji nazistowskiej, sowieckiej i komunistycznej. Jestem przekonany, że tak jak priorytetem dla naszego rządu jest pomoc dla chrześcijan na Bliskim Wschodzie, tak będzie nim zawsze. Ci, którzy cierpią, nie zostaną pozostawieni sami sobie. Już widzimy, jak wiele osób przychodzi tutaj na spotkanie w naszej ambasadzie. Są tu przedstawiciele mediów, dyplomaci i księża, bo to jest niezwykle ważne. Jeśli zapomnę o tobie Jeruzalem, Ty, Boże na niebie, zapomnij o mnie. Nie możemy nigdy zapomnieć o tych cierpiących dzieciach, o cierpiących chrześcijanach, którzy są tym żyjącym Jeruzalem w naszych czasach”.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Zwyczaje Wigilijne

Oprac. Bea
Edycja łomżyńska 51/2002

Religijne treści uroczystości Bożego Narodzenia pokazują swoją wyjątkowość na tle szeregu zwyczajów kulturowych, które na trwałe wyznaczyły rytm życia nie tylko ludziom przynależącym do Kościoła chrześcijańskiego. Bogactwo tematyki bożonarodzeniowej zapisanej w literaturze, utrwalonej w sztuce, przekazywanej w tradycji rodzinnej, wyśpiewanej w kolędach i pastorałkach, prezentowanej w szopkach, misteriach teatralnych i zwyczajach ludowych zadomowiły się w kulturowych zwyczajach okresu Bożego Narodzenia.

Wieczerza wigilijna

To wyjątkowa wieczerza, którą tradycyjnie rozpoczyna się wraz z blaskiem pierwszej gwiazdki na niebie. Na jej niepowtarzalny klimat wpływają takie elementy, jak: dzielenie się opłatkiem, sianko pod obrusem, choinka, śpiewanie kolęd i obdarowywanie się prezentami. Tak się utarło, że Wigilię urządzają nawet ludzie nie związani bezpośrednio z Kościołem katolickim. Zwyczaj przygotowywania wigilijnej wieczerzy zapisano w XVIII w., choć prawdopodobnie był on znany już wcześniej. Nadal w dzień Wigilii przestrzegany jest post jakościowy (powstrzymywanie się od potraw mięsnych aż do północy) i ilościowy (do ukazania się pierwszej gwiazdy). Pod obrusem kładzie się kłosy siana (symbolika stajenki betlejemskiej)
Przy stole pozostawiamy zawsze wolne miejsce dla ewentualnego gościa lub symbolicznie dla Chrystusa. O ile zaginął przesąd, by przy stole nie zasiadała nieparzysta liczba gości (znaczyłoby to, że za rok ktoś z uczestników nie doczeka kolejnej wieczerzy), to przetrwały różne tradycje co do ilości i zawartości potraw wigilijnych, których powinno być dwanaście. Najczęściej podaje się barszcz, zupę grzybową lub rybną, potem grzyby z postną kapustą, ryby smażone, faszerowane i w galarecie, gotowane lub pieczone, pierogi z grzybami, kluski z makiem, kompot z suszonych owoców, a także kutię.

Opłatek

Tradycyjnie spożywanie wieczerzy wigilijnej poprzedza dzielenie się opłatkiem, czyli bardzo cienkim, przaśnym (niekwaszonym) chlebem. Ten prosty, ale jakże wymowny zwyczaj jest nasycony głęboką i wielowymiarową symboliką. Zawarta jest ona najpierw w fakcie "bycia razem" - skłóceni nie zasiadają przecież do jednego stołu. Dzieląc się opłatkiem, wybaczamy sobie, darujemy urazy, jednamy się ze sobą; składamy sobie życzenia wszelakiego dobra zarówno materialnego, jak i duchowego. "To dobro duchowe symbolizuje materia opłatka - chleb. Opłatek wigilijny jest dla chrześcijanina przede wszystkim nawiązaniem do potrzeby spożywanie chleba biblijnego, z którym utożsamił się sam Chrystus, czyli do odżywiania się eucharystycznym chlebem (ks. Jerzy Stefański Liturgia w odnowie). Nie ma właściwie solidnego opracowania opisującego utrwalenie się w polskiej tradycji dzielenia się opłatkiem w wieczór wigilijny, a najstarsza wzmianka o tym pochodzi w końca XVIII w. Obecnie ten piękny zwyczaj spotykamy jedynie w polskiej tradycji bożonarodzeniowej.

Pasterka

Pasterka, czyli Msza św. o północy w noc Bożego Narodzenia, otwiera oktawę liturgicznych obchodów związanych z tajemnicą Wcielenia, czyli przyjęcia przez Syna Bożego ludzkiej natury i przyjścia na świat.
Uczestniczenie w Pasterce, najlepiej z całą rodziną, stanowi zasadniczy, centralny punkt wszystkich zwyczajów powiązanych z obchodami przyjścia na świat Bożego Dziecięcia.

Żłóbek

Grota betlejemska, miejsce narodzin Chrystusa, wraz ze stojącym tam żłóbkiem od początku jest miejscem szczególnego pietyzmu i czci chrześcijan. Rozpowszechnienie idei budowania i "odtwarzania" żłóbka betlejemskiego w kościołach parafialnych zawdzięczamy św. Franciszkowi (XIII w.). Św. Bonawentura, opisując żywot Świętego z Asyżu (tzw. Legenda maior), podaje, że założyciel zakonu zbudował w pobliżu kościoła w Greccio w1223 r. szopkę, w której znalazło się miejsce nawet dla osła i wołu. Szopkę poza postaciami Świętej Rodziny stopniowo zaczęli wypełniać postaci pasterzy, aniołowie, królowie, słudzy Heroda i jego dworzanie. Z czasem szopka nabierała cech aktualnych dla określonego czasu i miejsca, a w okresach trudnych politycznie szopki nabierały charakteru patriotycznego czy wręcz symbolicznego. Polskie szopki pojawiły się u nas dzięki sługom synów zakonnych św. Franciszka (zarówno franciszkanów konwentualnych, jak też tzw. obserwantów, nazwanych w Polsce także bernardynami).

Kolędy

Dzisiaj ta nazwa kojarzy się z pieśniami o tematyce bożonarodzeniowej albo z odwiedzinami duszpasterskimi w tym okresie. Sama nazwa jest pochodzenia i tradycji rzymskiej. Przypuszczalnie kolędy polskie powstały najpierw w środowisku franciszkańskim, zwłaszcza franciszkanów obserwantów. Sam termin "kolęda" w znaczeniu pieśni bożonarodzeniowej ustalił się dopiero w XVII w. Kolędy wypełnione są tematyką nawiązującą do biblijnych opisów narodzin Jezusa, zwłaszcza do wydarzeń Nocy betlejemskiej, pokłonu pasterzy, klimatu groty czy stajenki, w której przyszedł na świat Zbawiciel. Stopniowo ubogacały się o inne wydarzenia związane z dziecięctwem Chrystusa: rzeź niewinątek, hołd mędrców, sen św. Józefa, ucieczka do Egiptu. W kolędach powstających przez wieki odbijały się jak w lustrze wydarzenia moralne, społeczne, patriotyczne zabarwione lokalnym kolorytem. Właśnie w kolędach, których ideą powstania było przekazanie ubóstwienia człowieka w Jezusie Chrystusie, dokonuje się proces "uczłowieczania" Boga. Także ich forma literacka sprawia, że są one chętnie wykonywane zarówno jako kołysanki, kolędy adorujące, życzeniowe, winszujące, patriotyczne czy radosne. Są one zjawiskiem kulturowym zwłaszcza na polskiej ziemi, gdzie liczba znanych i opisanych kolęd i pastorałek sięga do ponad pół tysiąca.

Choinka

Zwyczaj strojenia choinki - pachnącego lasem drzewka rozpowszechnił się w rodzinach niemieckich, tyrolskich, austriackich, a potem pozostałych krajach europejskich. W ubiegłym wieku zaczęto na szczycie jodły umieszczać gwiazdę betlejemską; zawieszane rajskie jabłka miały symbolizować echa biblijnego kuszenia Adama, w papierowych łańcuchach rozpoznawano okowy zniewolenia grzechowego (czy nawet politycznego w okresie rozbiorów Polski). Oświetlenia choinkowe miałyby wskazywać na Chrystusa, który przyszedł na świat jako "światło na oświecenie pogan", a żywe, zielone drzewo jodłowe symbolizowałoby Chrystusa - źródło wszelkiego życia. Naturalna jodła pozostaje nieodzownym towarzyszem kościelnych żłóbków; choinka domowa już rzadko pachnie naturą - stała się "ekologiczna", sztuczna, pachnąca plastikiem. Naturalne ozdoby (owoce, łakocie) zastąpiono szklanymi bądź plastikowymi kulami, sztucznymi "zimnymi ogniami", świecącymi elektrycznymi lampkami.

Prezenty gwiazdkowe

Powszechna praktyka wzajemnego obdarowywania się prezentami, w tym zwłaszcza dzieci, z okazji świąt Bożego Narodzenia związana była pierwotnie z kultem i życiorysem św. Mikołaja, biskupa diecezji Bari, wielkiego jałmużnika żyjącego w IV w. Jego niezwykła hojność, szczodrobliwość, troska o biednych stały się symbolem i uosobieniem miłości do każdego bliźniego. Właśnie w okresie Bożego Narodzenia znalazło swoje logiczne uzasadnienie. Dzisiejszą tradycję zawdzięczamy Marcinowi Lutrowi, który w 1535 r. domagał się, aby protestanci zaniechali zwyczaju św. Mikołaja, a prezenty dawali swoim dzieciom jako dar samego Dzieciątka Jezus. Z czasem wszystkie kraje chrześcijańskie, także katolickie, przyjęły tę praktykę, gdyż motywacja była teolgicznie poprawna, "pomimo Lutrowej prowenciencji" (ks. Jerzy Stefański Liturgia w odnowie). Swoistym prezentem pamięci jest wysyłanie kartek z życzeniami "wesołych i szczęśliwych świąt Bożego Narodzenia". Jednakże czy treść kartek i banalne często słowa życzeń mają związek z istotą - sensem religijnego źródła tych życzeń, czyli faktem narodzin Jezusa Chrystusa. Coraz częściej laickie kartki świąteczne przyozdobione bombkami, saniami, wyparły plastyczne wyobrażenia związane z "wejściem Chrystusa w dzieje świata?". I życzenia mogą być świadectwem wiary...

(na podstawie "Liturgii w odnowie" ks. Jerzego Stefańskiego)

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Moje pismo Tęcza - 7/8 2018

"Jak w Betlejem" zapowiada "Betlejem w Polsce" - największą charytatywną trasę koncertową

2018-12-19 08:03

Najpiękniejsze kolędy z różnych stron świata - bożonarodzeniowe utwory z Polski, Armenii, kompozycje serbskie, norweskie, niemieckie, angielskie, irlandzkie, z krajów arabskich, baskijskie, cejlońskie, ukraińskie, hebrajskie, a nawet etiopskie czy te stworzone przez kanadyjskich Indian. W polskich wersjach językowych i nowych, współczesnych aranżacja.

13 polskich miast. Na scenie ponad 30 artystów m. in.

Kamil Bednarek, Bovska, Grażyna Łobaszewska, Dawid Kwiatkowski

Antonia Krzysztoń, Mate.O, Kapela Maliszów, Atom String Quartet, Fanfara Moldova,

oraz międzynarodowy zespół muzyczny pod kierownictwem Jana Smoczyńskiego.

Poprzednie dwie edycje trasy Betlejem w Polsce obejrzało, aż 126 000 widzów!

Betlejem w Polsce to, też wspólny opłatek i wspólne kolędowanie (artyści i publiczność). Jak co roku dochód z trasy „Betlejem w Polsce”, jest przeznaczony na cel charytatywny - pomoc dla osób potrzebujących. Uczestnicząc w jednym z koncertów, dzielimy się dobrem z drugim człowiekiem. Kup bilet – zostań Ambasadorem Miłosierdzia!

Więcej szczegółów na temat aktualnej trasy Betlejem w Polsce 2018/2019 na stronie www.betlejemwpolsce.pl

Tegoroczną trasę poprzedza ALBUM „JAK W BETLEJEM. Live”.

Album stanowi piękną i radosną formę kultywowania polskiej tradycji kolędowania. Znalazły się w nim najpiękniejsze kolędy i pieśni bożonarodzeniowe, które pochodzą z różnych epok, kultur i stron świata. Usłyszymy tu artystyczne perełki, na przykład starą hebrajską pieśń szabatową, kolędę starogrecką, czy też kolędy węgierską i czeską. Historyczne i współczesne utwory, w fenomenalnych muzycznych aranżacjach i opracowaniach literackich, stanowią o oryginalnym zróżnicowaniu płyty: każdy słuchacz odnajdzie tutaj taką tonację, jaka najbardziej odpowiada jego sposobowi przeżywania Świąt Bożego Narodzenia.

Wyjątkowa wartość „Jak w Betlejem”, to także efekt udziału i kreatywnej współpracy niezwykłych artystów: Natalii Kukulskiej, Kasi Moś, Darii Zawiałow, Mietka Szcześniaka, Beaty Bednarz, Mate.O, Agnieszki Musiał, Adama Krylika, Dany Vynnytskiej, Igora Herbuta.

Wokaliści zaśpiewali z towarzyszeniem słynnej orkiestry kameralnej AUKSO pod batutą Marka Mosia oraz międzynarodowego zespołu muzycznego pod kierownictwem Jana Smoczyńskiego.

Artyści, którzy wzięli udział w nagraniu zrezygnowali z tantiem. Dochód z trasy koncertowej Betlejem w Polsce 2018/2019 oraz sprzedaży albumu ”Jak w Betlejem. Live” jest przeznaczony na wsparcie dla osób potrzebujących. Kupując bilet lub płytę „Jak w Betlejem”, pomagasz! www.betlejemwpolsce.pl

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Rozumiem